Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-10-04T11:18:22.424008+00:00

Гъэсэпэтхыдэхэр • Джакіуэ • Сэфирэт И Тхылъ: Сэфирэт И Тхылъ

Гъэсэпэтхыдэхэр • Джакіуэ • Сэфирэт И Тхылъ: Сэфирэт И Тхылъ

1. Хэзыгъэгъуазэ

1. Сэфирэт И Тхылъ

1. Псалъэ Гурыӏуэгъуейхэм Я Псалъалъэ

2. Къэжэр Пащтыхъыгъуэ

Хэзыгъэгъуазэ

ХЭЗЫГЪЭГЪУАЗЭ

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъищ уи пащхьэ илъщ.

Илъэс миным щӀигъукӀэ ятхыжурэ зэхуахьэсыжа тхыгъэжьхэу адыгэхэр ТэурэткӀэ, бегъымбархэм я тхылъкӀэ, ЗабуркӀэ, ИнджылкӀэ зэджахэр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщщ. Ахэр зытеухуар Тхьэм цӀыхум къыхуиӀэ хущытыкӀэрщ, зытепсэлъыхьри и къэгъэщӀыгъэ псори Езым деж къезышэлӀэж гъуэгу захуэм тегъэува, фӀымрэ захуагъэмрэ щытепщэ дуней еншэ ухуа зэрыхъунум и хэкӀыпӀэхэрщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэми а гуращэ къабзэр зэрызащӀэр Хьисэ бегъымбарым и гъащӀэмрэ и псэр зэрита щӀыкӀэмрэ ӀэтащхьэӀулӀэж зыхуэхъуж журтхэм я тхыдэмкӀэ нахуэу икӀи ӀупщӀу къегъэлъагъуэр.

Зи гугъу тщӀы тхыгъэжьхэм ныбжьышхуэ яӀэ пэтми, я мыхьэнэр зы мащӀэкӀи кӀащхъэ хъуакъым. Зыщыщ лъэпкърэ зэрахьэ фӀэщхъуныгъэм емылъытауэ, цӀыхухэр абыхэм дихьэхыу нобэми йоджэ, итым зыщагъэгъуазэ, пщӀэ хуащӀ, Ӏущыгъи къыхах.

Мы къыдэкӀыгъуэм къызэщӀиубыда тхылъхэр щатхар ди лъэхъэнэр къихьэным и япэ илъэс минырщ. Ахэр зытеухуакӀи зэхуэдэкъым, зэрытха бзэкӀи зэщхькъым. «Гъэсэпэтхыдэхэр», псалъэм папщӀэ, щӀоупщӀэ цӀыхур ехъулӀэу дунейм тетын щхьэкӀэ ищӀэн хуейхэм. Тхылъаджэри и гур етауэ ущиехэмрэ гъэсэпэтхыдэхэмрэ щӀэдэӀуну, Ӏущыгъэрэ зэхэщӀыкӀ нэсрэ зригъэгъуэтыну къыхуреджэ.

Дунейм щекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэхэм ящыщу гукъыдэж къезытымрэ игу зэщызыгъауэмрэ я щэхур къэтӀэщӀыным иужь итщ «ДжакӀуэр» зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар. Пасэрей гупсысакӀуэр пщӀэ зыхуэщӀыпхъэмрэ насыпкӀэ узэджэ хъунумрэ зищӀысым я лъыхъуакӀуэ емышыжщ.

ТӀуми аркъудей ещхькъым «Сэфирэт и тхылъыр». Къэжэр (Перс) пащтыхьыгъуэм къыщыхута журтхэр зэрыхуа псэзэпылъхьэпӀэ бзаджэрщ ар зытепсэлъыхьыр, къызэрыгуэкӀ унагъуэ къыхэкӀыу пащтыхь гуащэ хъуа цӀыхубз цӀыкӀум и фӀыгъэкӀэ абыхэм лъапсэкӀуэдыр къахуэмыкӀуэу къызэрызэтенами и хъыбарырщ къиӀуэтэжыр. Тхылъым къыдгурегъаӀуэ журтхэм ехьэжьауэ ягъэмэхуэщӀ «Пуримым» къежьапӀэ хуэхъуар абы щыгъуэ екӀуэкӀа хъугъэ-щӀагъэхэр ару зэрыщытыр.

Зи цӀэ къитӀуа тхылъхэр лъэпкъ куэдым я бзэкӀэ зэдзэкӀауэ щыӀэщ. «Гъэсэпэтхыдэхэр» адыгэбзэкӀэ дунейм къыщытехьар 2017 гъэрщ. «ДжакӀуэр» 2020 гъэм къыдэкӀащ. «Сэфирэт и тхылъыр» адыгэхэм я бзэкӀэ къыщыдэкӀыр иджыщ.

Зытеухуамрэ къыщыӀэта Ӏуэхугъуэхэмрэ тхылъаджэм нэхъ гурыӀуэгъуэ щыхъун папщӀэ тхылъ къэс пэублэ псалъэ хуэтщӀащ. Ӏэрыхуэ хъун щхьэкӀэ псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъэгъэнахуэ кӀэщӀри тхылъым и кӀэм деж къыщыхьащ, гупсысэ нэхъыщхьэхэр къэзыӀуатэ псалъэхэм я цӀэгъэлъагъуэри апхуэдэ дыдэу кӀэлъытхьыжащ.

Адыгэхэм я анэдэлъхубзэмкӀэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъхэр ябгъэдэтлъхьэныр хуабжьу ди гуапэщ. Абы зи гуащӀэ хэзылъхьа зэдзэкӀакӀуэм, щӀэныгъэлэжьхэм, упщӀэжакӀуэхэм фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ Институтыр

Сэфирэт И Тхылъ

Сэфирэт И Тхылъ

1. Пэублэ Псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

Пэублэ Псалъэ

Пэублэ псалъэ

Хъыбару мы тхылъым къиӀуэтэжыр къыщыхъуар иджырей Иран хэгъэгум хиубыдэ Шушан къалэрщ, къэжэр пащтыхь Ахъийшурэщ щӀымахуэм зыдэсу щыта щыхьэр сэрейрщ. ЩӀэныгъэлэжьхэм нэхъыбэм зэрызэдащтамкӀэ, Ахъийшурэщыр алыджхэр Ксеркс ЕзанэкӀэ еджэу ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 486/5-465 гъэхэм Къэжэр пащтыхьыгъуэм тетыгъуэр щызыӀыгъаращ. Къэжэр пащтыхьыгъуэм и хьэритэр тхылъым и кӀэм деж къыщыхьащ.

«Сэфирэт и тхылъыр» зытеухуари зытепсэлъыхьри Къэжэр пащтыхьыгъуэм хэпхъауэ щыпсэу журтхэр зыӀууауэ щыта шынагъуэмрэ абы а лъэпкъыр къызэрыгуэкӀ унагъуэм къыхэкӀа бзылъхугъэ цӀыкӀум и фӀыгъэкӀэ къыӀэщӀэха зэрыхъуамрэщ. Тхыдэм къызэрыхэщыжымкӀэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ VӀ-нэ лӀэщӀыгъуэм журт куэд гъэру яубыдри, Бабылей хэгъэгум яхуауэ щытыгъащ. Бабылейр Къэжэрым къыщизэум, пащтыхь къытеувам журтхэр я хэку кӀуэжыну хуит ищӀащ. АрщхьэкӀэ абыхэм ящыщ куэдыр мыкӀуэжу лъапсэ щадза щӀыналъэм къыщынат.

Пащтыхьыгъуэр Ахъийшурэщ щыӀэщӀыхьэм журтхэм нэгъуэщӀ шынагъуэ къалъыкъуэкӀащ. Пащтыхьым а лъэпкъыр дунейм тезылъагъуэ мыхъу Аман лъытэныгъэшхуэ хуищӀу цӀыху цӀыкӀум яхеӀэтыкӀыр. Аман бзаджагъэ защӀэкӀэ пащтыхьыр къыдешэхыр, и арэзыныгъэм егъэгушхуэри, зэрыжурт лъэпкъыу игъэкӀуэдыну игу ирелъхьэ. Гухэлъ щӀэпхъаджэр Аман къызыхихар лъэпкъкӀэ журтхэм ящыщ Мардэхей абы лъапӀэныгъэ ирихыу щхьэщэ зэрыхуимыщӀара хуэдэу тхылъым къыщыгъэлъэгъуами, абы тхыдэ лъабжьэ иӀэщ.

ПсэзэпылъхьэпӀэм лъэпкъыр къишыным Мардэхеи, Сэфирэти я акъыли, я лӀыгъи ирахьэлӀэ икӀи бзаджэщӀагъэу Аман зэрихъахэм пэщӀохуэжри токӀуэдэж. И цӀэр къыхэмыщ пэтми, тхылъыр зытепсэлъыхь хъыбарым и къегъэкӀуэкӀыкӀэмкӀэ зэхыбощӀэ а псор Тхьэм и ухыгъэм тету къызэрыхъур, тхыдэ хъугъэ-щӀагъэхэри Абы гъуэгу захуэм зэрытришэр.

«Пурим»-кӀэ еджэу журтхэм ноби Ӏэтауэ ягъэмахуэщӀ махуэр къуэпскӀэ зэкӀуэлӀэжыр тхылъым зи гугъу ищӀ а къэхъукъащӀэхэрщ. Журтхэр ягъэкӀуэдыну щытраухуа пӀалъэр гузэвэгъуэм къыщыхэкӀа махуэу зызэридзэкӀащ. Журтхэм хабзэ яхуэхъуауэ «Сэфирэт и тхылъыр» мы махуэхэм щӀаджыкӀыныр къызыхэкӀри аращ.

Тхылъым къыщыӀуэта Ӏуэхугъуэхэм поджэж адыгэ ӀуэрыӀуатэм ноби хъума щыхъуа «Сэфирэт-гуащэ и хъыбарри». Хъыбарым къызэрыхэщымкӀэ, и дахагъэкӀи, и губзыгъагъэкӀи хуэдэ къэмыхъуауэ Сэфирэт-гуащэр цӀыхубз зэкӀужт икӀи цӀэрыӀуэт. Тхьэм къритауэ бгъэдэлъ Ӏущыгъэр Сэфирэт-гуащэм ирехьэлӀэри, зыщыщ лъэпкъыр игъэкӀуэдыну къахузэпещэ лӀы бзаджэм пэщӀоувэж, арыххэуи хъуагъэщагъэу къакӀэлъызэрихьахэми ар токӀуэдэж. Зи псэ емыблэжа бзылъхугъэ цӀыкӀур къызыхэкӀа лъэпкъым фӀылъагъуныгъэрэ лъытэныгъэкӀэ еӀэтыр, и псалъэ тӀэужыӀэ ямыщӀыуи ягъэзащӀэу хуожьэ. Нэхъыжьхэм къаӀуэтэжу щыта Нухь, Ибрэхьим, Мусэ, Данил, Щамел, Даут, Сэлмэн сымэ я хъыбархэм хуэдэуи, Сэфирэт-гуащэ и тхыдэр адыгэхэм зэрацӀыхур дин хъыбарущ. Абы къегъэлъагъуэ ар КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум къызэрикӀар, «Сэфирэт и тхылъым» къыхэщыж пащтыхь гуащэ Эстер, адыгэбзэкӀэ Сэфирэт-гуащэ жыхуаӀэм, и тхыдэм гуэх имыӀэуи зэрепхар.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Къэжэр пащтыхь Ахъийшурэщ ефэ-ешхэ ищӀахэр

1^1Мы тхыдэ хъугъэ-щӀагъэр къыщыхъуар Ахъийшурэщ[*] и тетыгъуэм щыгъуэщ – Хьинд[*] хэгъэгум щегъэжьауэ Куш[*] нэсыхукӀэ дэлъ хэгъэгуищэрэ тӀощӀрэ блыр зи унафэ щӀэтыгъа Ахъийшурэщ и лъэхъэнэрщ+. 2Пащтыхь тахътэр абы щыгъуэ здэщыӀар Шушан[*] быдапӀэрт. 3Тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу Ахъийшурэщ хэкум лӀакъуэлӀэшрэ уэркъышхуэу исым ефэ-ешхэшхуэ ярищӀэкӀащ. Къэжэрымрэ Мыдымрэ дзэпщу щыӀэр, пщырэ хэгъэгу пашэу исыр къыщызэхуэсат абы. 4Махуищэрэ махуэ тӀощӀиплӀ енкӀэ и пащтыхьыгъуэ мылъкушхуэу илъымрэ щытхъурэ щхьэлъапӀэныгъэу езым къыхуагъэфащэмрэ зыхуэдэр яригъэлъэгъуат абы и хьэщӀэхэм.

5А махуэхэр зэрыдэкӀыу Шушан быдапӀэм цӀыхуу дэсым щхьэкӀэ, цӀыкӀуи ини кърихьэлӀэу, пащтыхьым и сэрей пщӀантӀэшхуэм махуибл ефэ-ешхэ щызэхишащ. 6ПщӀантӀэр чэтэн Ӏупхъуэ хужь-плъыжьыфэхэмкӀэ гъэщӀэрэщӀат. Ахэр чэтэныпс плъыжь-фӀыцӀафэ пӀащӀэхэмкӀэ мывэху пкъохэм хэщӀыхьа дыжьын хъурджанэхэми епхыжат. Зи жыхафэгур мывэплърэ мывэхухэмкӀэ, мывэ щхъуэкӀэплъыкӀэхэмрэ налкъутналмэсхэмкӀэ япкӀа пщӀантӀэм дыщэмрэ дыжьынымрэ къыхэщӀыкӀа тахътэбанхэр къыщегъэувэкӀат. 7Зэщхьу тӀу зыхэмыт дыщэ фалъэхэмкӀэ санэр щымысхьыжу щызэрахьэрт, фадэ пӀащӀэри щыпэрыхьэтт. 8Щхьэж зыхуейм хуэдиз ирифыну хуитт, хэгъэзыхьи щыӀэтэкъым – дэтхэнэми зэрыфӀэфӀым хуэдэу яхуэӀуэхутхьэбзэщӀэну фадащхьэтетхэм пащтыхьым унафэ яхуищӀат.

9А махуэ дыдэхэм хуэзэу Уэштий-гуащи цӀыхубзхэм щхьэкӀэ Ахъийшурэщ зыдэс сэрейм ефэ-ешхэ щищӀащ.

Уэштий-гуащэм пащтыхь тахътэр зэрыфӀэкӀуэдар

10Санэм къигъэжэна пащтыхьым ебланэ махуэм и ӀуэхутхьэбзащӀиблым[*] – Мыхъумин, Безытэ, Хъэрбон, Беджытэ, Абэджытэ, Зэтар, Къарэкъас сымэ – унафэ яхуищӀащ+
11гуащэ пыӀэр щхьэрыгъыу Уэштий и пащхьэ кърашэну. Нэ фыгъуэ зытрамыгъаплъэм хуэдэу дахэ гуащэр цӀыхубэмрэ и блыгущӀэтхэмрэ яригъэлъагъумэ и гуапэт. 12ӀуэхутхьэбзащӀэхэм лъагъэӀэса унафэм Уэштий-гуащэ къедэӀуэн идакъым. Арыххэти, пащтыхьыр губжьым зэщӀищтэри, мафӀэм хуэдэу къызэщӀэнащ.

13Хабзэхэмрэ унафэу щыӀэхэмрэ хэзыщӀыкӀ цӀыху Ӏущхэм упщӀэж ярихьэлӀэныр пащтыхьым и щэну щытти, Ӏуэхум щыгъуазэхэм чэнджэщ щхьэкӀэ захуигъэзащ. 14А лъэхъэнэм Ахъийшурэщ и дзыхь нэхъ зригъэзыр Къарэшынэ, Шэтар, Адмэт, Тэршыш, Мэрэс, Мэрсэн, Мэмухъан сымэт – Къэжэрымрэ Мыдымрэ щыщ лӀакъуэлӀэшиблырт. Пащтыхьым и пащхьэ щыхуейм деж ихьэфри, пащтыхьыгъуэм цӀыхуу исым нэхъ яхэӀэтыкӀари ахэрат.

15«ӀуэхутхьэбзащӀэхэм езгъэӀуэхуа унафэм Уэштий-гуащэ зэребэкъуам щхьэкӀэ, хабзэкӀэ узэрыдызекӀуэн хуейр дауэ?» – жиӀэри щӀэупщӀащ Ахъийшурэщ.

16Пащтыхьми, лӀакъуэлӀэшхэми захуигъазэу Мэмухъан къэуври жиӀащ: «Уэштий-гуащэр щымысэр пащтыхь пащхьэм и закъуэкъым, атӀэ Ахъийшурэщ и ӀэмыщӀэ илъ щӀыналъэхэм лъэпкъыбэу щыпсэухэмрэ лӀакъуэлӀэшу исхэми екъуэншэкӀащ ар. 17Гуащэм ӀэщӀэщӀам и гугъур цӀыхубзхэм зэхахмэ, я щхьэгъусэхэм нэмыплъ ирату хуежьэнущ, „Езы пащтыхь Ахъийшурэщ, Уэштий-гуащэр къысхуэфшэ, жиӀэу, унафэ щищӀым, къыхущӀэкӀакъым“, – жаӀэурэ. 18Гуащэр зэрызекӀуа щӀыкӀэм и хъыбарыр Къэжэрымрэ Мыдымрэ тетыгъуэ щызиӀэхэм я бзылъхугъэхэм нобэ щалъэӀэскӀэ, щапхъэ трахынщи, мыужьыхыж зэщыхьэмрэ зэгурымыӀуэмрэ къыхэкӀынщ!

19Аращи, пащтыхьым игъуэджэ щымыхъунумэ, и пащхьэ Уэштий абы фӀэкӀа къызэримыхьэнум и унафэр ирещӀи, игъащӀэкӀэ ирамытхъыкӀыжыну Къэжэрымрэ Мыдымрэ я хабзэ тхылъхэми ар хрырегъатхэ. Гуащэ цӀэм хуэфащэ пщӀэри ар къэзылэжь нэгъуэщӀ цӀыхубз гуэрым лърегъэс+. 20Ар пащтыхьым и унафэу пащтыхьыгъуэм и дэнэ лъэныкъуэкӀи щызэбграхкӀэ, цӀыхубзхэми я щхьэгъусэхэм, ар пщыуи ирехъу, унэӀутуи щрет, хуэщӀыпхъэ пщӀэми щӀачэнкъым».

21Чэнджэщыр Ахъийшурэщи, абы и блыгущӀэтхэми ягу ирихьащ, Мэмухъан и жыӀэм тещӀыхьа унафэри пащтыхьым къихьащ. 22«ЛӀыр и унэ щытепщэщ» жиӀэу иту щӀыналъэ къэс тхыбзэу илъымрэ лъэпкъыу исым я бзэкӀи тхауэ пащтыхьыгъуэм и дэнэ къуапи унафэр щызэбграгъэхащ.

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэфирэт пащтыхь гуащэ зэрыхъуар

2^1ТӀэкӀу тещӀэу и губжьыр нэхъ щыщхьэщыум, Уэштий ищӀамрэ абы трищӀыхьыжа унафэмрэ пащтыхь Ахъийшурэщ егупсысыжащ+. 2«Пщащэ дахэхэм я лъыхъуакӀуэ хэгъыхьэ! – жаӀэу и Ӏуэхузехьэхэм къыщыхалъхьари абы щыгъуэщ. – 3Пащтыхьыгъуэм къиубыд хэгъэгу псоми лӀыкӀуэхэр яхуэщӀи, зи теплъэкӀэ гурыхь пщащэхэр Шушан быдапӀэм дэт цӀыхубз унэм къыщызэхуашэсыну унафэ щӀы. Уи ӀуэхутхьэбзащӀэхэм ящыщ Хъыджий, цӀыхубз унэм и кӀэлъыплъакӀуэм, ахэр и ӀэмыщӀэ илъхьи, загъэдэхэн щхьэкӀэ дыхумэ дахэхэр къызыпих щыхуэн дагъэ зэхуэмыдэхэр ирегъэт. 4Уигу ирихьын пщащэ абыхэм къахэкӀмэ, Уэштий и пӀэкӀэ гуащи ирехъу». А псалъэхэр игъуэу жыӀа хъуауэ пащтыхьым къилъытэри, абы тещӀыхьа унафи ищӀащ.

5Шушан быдапӀэм Бенамин и лӀакъуэм щыщу зы журт гуэр дэсащ, Мардэхей и цӀэу. Ар Къыш и къуэ Щэмей и къуэ ЙаӀир и къуэт. 6Бабылей[*] пащтыхь Нэбыхъунэщыр[*] журт пащтыхь Ехъуней Ӏэрыубыд щищӀам щыгъуэ Ерусэлим гъэру къыдашахэм яхэтащ абы и унагъуэр. 7Мардэхейщ и адэ къуэшым ипхъу ХьэтӀасэ, СэфирэткӀи[*] зэджэр, зыпӀыжар. Ади ани щхьэщымытыжу зеиншэ хъурейуэ къэнат ар. Хъыджэбз цӀыкӀур дахэт икӀи зэкӀужт. И адэ-анэр щыщхьэщыукӀуриикӀым, Мардэхей ар зришэлӀэжри бын-къан ищӀыгъат.

8Пащтыхь унафэр цӀыхубэм щахэӀуэм, Шушан быдапӀэм Хъыджий и нэӀэ щӀэтыну пщащэ куэд къыщызэхуашэсащ. Абы щыгъуэщ Сэфирэт сэрейм къашэу цӀыхубз унэм и тет Хъыджий и ӀэмыщӀэ щралъхьари. 9Хъыджэбзыр абы игу дыхьэри, и нэфӀи щыхуащ. Куэд дыди дэмыкӀыу дыхумэ дахэхэр къызыпих щыхуэн дагъэ зэхуэмыдэхэмрэ къэуат зыщӀэлъ шхын хэплъыхьахэмрэ кърит хъуащ. Пащтыхь сэрей унэшхуэм къриша унэӀут хъыджэбзиблыр и ӀуэхутхьэбзащӀэу къыбгъэдигъэувэри, цӀыхубз унэм и псэупӀэ нэхъыфӀ дыдэм Сэфирэти ахэри иригъэшащ.

10Сэфирэт къызыхэкӀа лъэпкъми зыщыщ лӀакъуэми теухуауэ зыми зыри яжриӀэртэкъым, сыту жыпӀэмэ ар ибзыщӀыну Мардэхей абы унафэ къыхуищӀыгъат. 11Мардэхеи махуэл димыхыу къакӀуэрти, цӀыхубз унэм и пщӀантӀэм и гупэкӀэ щызэхэзекӀуэрт, Сэфирэт щӀэупщӀэрти, и Ӏуэху зыӀутыр зригъащӀэрт.

12Пащтыхь Ахъийшурэщ и пащхьэ щихьэн хуей чэзур къэмыс щӀыкӀэ, бзылъхугъэм хуагъэува хабзэм тету, дэтхэнэ зы пщащэми мазэ пщыкӀутӀым и кӀуэцӀкӀэ зигъэдэхэн хуейт: ипэ мазихым мэ дахэхэр къызыпих мир дагъэр зыщихуэу, къыкӀэлъыкӀуэ мазихым дыхумэ зыщыу нэгъуэщӀ дагъэ зэмылӀэужьыгъуэхэр зрихьэлӀэу. 13Пщащэр пащтыхьым деж кӀуэну цӀыхубз унэм къыщикӀкӀэ, къызыщӀэлъэӀу псори иратырт. 14Пщыхьэщхьэм абы деж кӀуауэ пщэдджыжьым къэзыгъэзэжыр пащтыхьым и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэр щыпсэу етӀуанэ унэм яшэрт. Ар зи нэӀэ щӀэтыр пащтыхьым и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм ящыщу ШэӀэшгъэзт. Абдежым щегъэжьауэ хъыджэбзыр пащтыхьым деж щӀыхьэжыртэкъым, къыхуейуэ и цӀэкӀэ къемыджэ къудеймэ.

15Ауэрэ Сэфирэти – Мардэхей и адэ къуэш АбыхъурэӀил ипхъу бын-къану зришэлӀэжар – пащтыхьым деж щыщӀыхьэну и чэзур къэсащ. ЦӀыхубз унэм и тет Хъыджий кърита чэнджэщхэм теухуауэщ абы зызэригъэщӀэрэщӀари. Къэзылъагъу псоми я гур итхьэкъуу апхуэдэт Сэфирэт+. 16Пщащэр сэрейм щыдашар епщӀанэ мазэрщ, Тебэт мазэрщ, Ахъийшурэщ и тетыгъуэр илъэсибл щрикъурщ[*].

17Сэфирэт адрей цӀыхубзхэм нэхърэ нэхъыфӀу пащтыхьым илъэгъуащ, адрей пщащэхэми нэхърэ мыбы игу нэхъ кӀэрыпщӀащ. Гуащэ пыӀэр щхьэритӀагъэри, Уэштий и пӀэкӀэ пащтыхь гуащэ ищӀащ. 18Абы иужь лӀакъуэлӀэшрэ уэркъышхуэу щыӀэр кърихьэлӀэу Сэфирэт и цӀэкӀэ ефэ-ешхэшхуи ищӀащ. ЩӀыналъэхэм махуэщӀ махуэу ар щигъэуври[*], пащтыхьым узэрыхуэупсэн хуэдэ тыгъэ лъапӀэхэри иригъэгуэшащ.

Мардэхей пащтыхьыр ажалым къызэрыригъэлар

19Пщащэхэр етӀуанэу къыщыхашым, Мардэхей пащтыхьым и Ӏуэхузехьэхэм ящыщ зы хъуауэ сэрей куэбжэпэм деж и лэжьыгъэ Ӏыхьэр щрихьэкӀырт[*]. 20Япэми хуэдэу, Сэфирэт Мардэхей и жыӀэ емыбакъуэу лӀакъуэкӀэ зыщыщри лъэпкъкӀэ къызыхэкӀари ибзыщӀырт, къан гъэсэну Мардэхей и унэ щисым и псалъэ тӀэужыӀэ иримыгъэщӀу зэрыщытам ещхьуи, ар абы иджыри едаӀуэрт.

21Мардэхей и Ӏуэху щыпэт махуэхэм ящыщ зым сэрейм и бжэӀупэхъумэхэу Беджытэнрэ Тэрэшрэ гухьэ-гужь хуащӀам къыхэкӀыу пащтыхь Ахъийшурэщ яукӀыну мурад ящӀащ. 22Ар Мардэхей къыщищӀэм Сэфирэт-гуащэм хуиӀуэтэжащ, абыи къыжраӀар Мардэхей и цӀэкӀэ пащтыхьым лъигъэӀэсыжащ. 23Ӏуэху ящӀу пэжыр къыщыщӀэщым, а нэрыбгитӀым я унафэр щхьэпылъэкӀэ ящӀащ[*]. А лъэхъэнэм и къэхъукъащӀэхэр зратхэ тхылъми а псор пащтыхьым и унафэкӀэ иратхэжащ+.

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Журтхэр игъэкӀуэдыну Аман мурад зэрищӀар

3^1Зы тэлай гуэр дэкӀауэ пащтыхь Ахъийшурэщ аджадж лъэпкъым щыщ Хьэмэдэт и къуэ Аман[*] хиӀэтыкӀри, лӀакъуэлӀэшхэми нэхърэ нэхъ лъагэу игъэуващ. 2Пащтыхьым и Ӏуэхузехьэ псоми Аман и пащхьэ лъэгуажьэмыщхьэ зыщрагъауэрт, пщӀэшхуэ хуащӀурэ – арат Ахъийшурэщ унафэу ищӀар. Ауэ Мардэхей и закъуэщ лъэгуажьэмыщхьэ абы зыхуизымыгъэуари, лъытэныгъэ зи цӀи хуэзымыщӀари.

3«Пащтыхь унафэм ущӀебакъуэр сыт?» – жаӀэурэ пащтыхьым и Ӏуэхузехьэхэр Мардэхей къехъурджауэрт. 4Зэпымыууэ апхуэдэу къыжраӀэ пэтми, зытетым ар яхутекӀыртэкъым, сэ сыжуртщ, жиӀэрти. Арати, мобыхэми Мардэхей и зекӀуэкӀэр къыхуэгъумэ зэрагъэщӀэн щхьэкӀэ, кӀуэри Аман бзэгу хуахьащ.

5Езы Амани Мардэхей лъэгуажьэмыщхьэу зэрыхуэмытӀысри, пщӀэ къызэрыхуимыщӀри щилъагъум, хуабжьу губжьащ. 6Зыщыщ лъэпкъыр хэтми къыщищӀэми, Мардэхей и закъуэ игъэкӀуэдыныр фӀэмащӀэ хъуащ; абы и лъэпкъэгъуу Ахъийшурэщ и пащтыхьыгъуэм и дэнэ къуапи щыпсэу журтхэм я лъапсэр зэригъэгъущыну Ӏэмалыр къиулъэпхъэщу хуежьащ.

7Ахъийшурэщ и тетыгъуэр илъэс пщыкӀутӀ щрикъум, Нисан зи цӀэ япэ мазэм[*], Аман и пащхьэ пхъэидзэ, «пур» жыхуаӀэр, щадзащ, журтхэр щызэтраукӀэну махуэмрэ мазэмрэ къагъэнэхуэн щхьэкӀэ. Пхъэидзэм къикӀар епщыкӀутӀанэ мазэрщ, Адар мазэрщ[*]+.

8«Пащтыхьыгъуэм и дэнэ къуапи загъэщхьэхуэу зы лъэпкъ гуэр щопсэу, – жиӀащ Аман Ахъийшурэщ зыхуигъазэри. – Абыхэм я хабзэхэр нэгъуэщӀ лъэпкъ хабзэхэми ещхькъым, уи унафэхэри ягъэзащӀэркъым. Сыт ахэр зыхуэпшэчыр?! 9ЖысӀэр къыздэпщтэмэ, ахэр зэтраукӀэну унафэ щӀы; сэри дыжьын къэп минипщӀ[*] уи Ӏуэхузехьэхэм къахуэсшэчынщи, хъарзынэщым иралъхьэну къайстынщ».

10Абдежым пащтыхьым и мыхъур Ӏэлъыныр зыӀэрихри аджадж лъэпкъым щыщ, журтхэм я бий кӀэуфӀыцӀ Хьэмэдэт и къуэ Аман иритащ+. 11«Дыжьынри къызыхуэгъэнэж, а цӀыху лъэпкъым епщӀэну пфӀэигъуэмкӀи ухуитщ», – жриӀащ абы Аман.

12Япэ мазэм и епщыкӀущанэ махуэм[*] пащтыхь тхакӀуэхэр къраджащ. ЩӀыналъэ къэс тхыбзэу илъымрэ лъэпкъыу исым я бзэкӀи тхауэ пщыхэм, хэгъэгу пашэхэм, лъэпкъ зэхуэмыдэхэм ящыщ лӀакъуэлӀэшхэм Аман унафэу ищӀари хуатхащ. А унафэр къызэрыдэкӀар пащтыхь Ахъийшурэщ и цӀэкӀэт, абы и мыхъур Ӏэлъынри тегъэуэжат+. 13Журтхэм ящыщу жьыи щӀэи, цӀыхубзи сабии зы къэмынэу яукӀын, ягъэкӀуэдын, я лъапсэр ягъэгъущу мылъкуу яӀэр зэрапхъуэн хуейуэ къэзыгъэув а унафэр пащтыхьыгъуэм и дэнэ щӀыналъи щызэбгратыкӀыну шу лӀыкӀуэхэр яутӀыпщащ. ПӀалъэу ягъэувари епщыкӀутӀанэ мазэм и зы махуэт – Адар мазэм и епщыкӀущанэ махуэрт.[*]+
14А махуэм хуэхьэзыру щытын щхьэкӀэ, пащтыхь унафэм хабзэ къару зэриӀэр щӀыналъэхэм щыгъэӀун икӀи ар лъэпкъыу хъуам зэлъащӀысын хуейт.

15Пащтыхь жыӀэм тету шу лӀыкӀуэхэр жэрыгъэкӀэ яутӀыпщащ. Унафэр Шушан быдапӀэм дэсхэми яхэӀуащ. Пащтыхьымрэ Аманрэ фадэ Ӏэнэм бгъэдэтӀысхьэжащ, ауэ гухэщӀ-гумэщӀышхуэм зэры-Шушан быдапӀэу зэщӀищтащ+.

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Журтхэм къадэӀэпыкъуну Мардэхей Сэфирэт зэрелъэӀуар

4^1Къэхъуар къыщищӀэм, Мардэхей и щӀыӀутелъхэр зэхичатхъэщ, щыгъыныжьхэр зэщитӀагъэри, сахуэр и щхьэм къыхэщэщу, гъуэгрэ бжэуэ къалэм къыдыхьащ[*]. 2Щыгъыныжь зыщыгъ зыри адэкӀэ ягъакӀуэртэкъыми, сэрей куэбжэпэм нэсри къыщыувыӀащ. 3Пащтыхь унафэр зылъэӀэса щӀыналъэхэм щыпсэу журтхэми а гуауэ щӀыӀэр къатепсыхащ, нэщӀ ихьащ, гъыбзэмрэ гуӀэ тхьэусыхэшхуэмрэ ягъэшу хуежьащ; куэд дыдэми щыгъуэ щыгъыныжьхэмкӀэ зыхуапэри сахуэм хэгъуэлъхьащ+.

4Мардэхей и хъыбарыр и унэӀут цӀыхубзхэмрэ ӀуэхутхьэбзащӀэхэмрэ[*] къыщыхуахьым, Сэфирэт-гуащэ хуабжьу къэгузэващ. Абы щыгъыныщӀэхэр Мардэхей хуригъэхьат, и щыгъыныжь чэтхъахуэхэр зыщригъэхыу ахэр зыщригъэтӀэгъэн щхьэкӀэ, ауэ мыдрейм ахэр яӀихын идакъым.

5Апхуэдэу щыхъум, Сэфирэт и ӀуэхутхьэбзащӀэу ягъэува унэӀутхэм ящыщ Хьэтэх къриджэри, Мардэхей деж игъэкӀуащ зыгъэгузавэмрэ апхуэдэу щӀищӀэмрэ жригъэӀэну. 6Хьэтэх сэрей куэбжэпэм и гупэ къит къалэ утым деж щыс Мардэхей бгъэдыхьащ. 7Мардэхей къыщыщӀа псори абы хуиӀуэтащ, журтхэр зэрызэтраукӀэнум пэкӀуэу Аман хъарзынэщыр дыжьынкӀэ иущэну пащтыхьыр зэригъэгугъами и гугъу хуищӀащ+. 8Абы иужькӀэ, Сэфирэт хуихьу иригъэлъэгъун папщӀэ, Мардэхей Хьэтэх иритащ журтхэр ягъэкӀуэдын хуейуэ зыгъэув унафэу Шушан быдапӀэм щагъэхъыбарам тратхыкӀа тхылъымпӀэр. Мардэхей Хьэтэх елъэӀуащ Ӏуэхур зыӀутыр Сэфирэт гуригъэӀуэну икӀи езыр зыщыщ лъэпкъым щхьэкӀэ гущӀэгъу лъыхъуэу пащтыхьым деж кӀуэн зэрыхуейр жриӀэну+.

9Хьэтэх кӀуэжри Мардэхей и псалъэхэр Сэфирэт хуиӀуэтэжащ. 10Асыхьэту Сэфирэт Хьэтэх иӀуэхуащ Мардэхей деж кӀуэуэ жриӀэну: 11«Пащтыхь къулыкъущӀэхэми, пащтыхьыгъуэм хэку-хэкукӀэрэ лъэпкъыу исми ящӀэ, ар ирецӀыхухъу, ар ирецӀыхубз, кърамыджауэ пащтыхьым и пщӀантӀэ кӀуэцӀ дыхьэм хабзэкӀэ къыпэщылъыр зыхуэдэр – абы и унафэр укӀщ. Псэууэ къелынури пащтыхьым и дыщэ башыр зыхуишийращ. Си гугъу пщӀымэ, мазэ мэхъу ар къызэрызэмыджэрэ»+.

12Сэфирэт и псалъэхэр Мардэхей щызэхихым, 13мыпхуэдэ жэуап иригъэхьыжащ: «Сэрейм узэрыдэсым щхьэкӀэ журтхэм я щхьэ кърикӀуэнум уфӀэкӀын уимыгугъэ. 14Мыпхуэдэ зэман бзаджэм зыри жумыӀэу зыбущэхуми, журтхэр кӀуэдыпӀэ къизышын, къезыгъэлын нэгъуэщӀ гуэр къыкъуэкӀынщ, ауэ уэрэ уи адэжьхэмрэ фи лъапсэм псыр ирагъэжыхьыжынщ. ИтӀани, хэт ищӀэрэ, нобэ хуэдэ зы махуэуи къыщӀэкӀынщ пащтыхь гуащэ ущӀэхъуари?!»

15Апхуэдэу щыхъум мыр жэуапу Мардэхей иратыжыну Сэфирэт унафэ ищӀащ: 16«Хыхьи, Шушан дэс журтхэр къызэхуэшэси, сэр щхьэкӀэ фынэщӀ[*]. Жэщищ-махуищкӀэ фемышхэ икӀи фемыфэ. Сэри, си унэӀут цӀыхубзхэр си гъусэу, фэ фхуэдэ къабзэу сынэщӀынщ. КъекӀуэкӀ хабзэм себакъуэми, пащтыхьым деж сыкӀуэнщ. Си кӀуэдыр абы къыхэкӀынуми, срекӀуэд».

17Мардэхей ежьэри, Сэфирэт унафэу къыхуищӀар игъэзэщӀащ.

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэфирэт ефэ-ешхэм пащтыхьыр зэрыригъэблэгъар

5^1Ещанэ махуэм Сэфирэт гуащэ фащэхэр зыщитӀагъэщ аби, тахътэр зыщӀэт унэм и гупэкӀэ къиту сэрейм и пщӀантӀэкум къиуващ. Пащтыхьри, тахътэм тесу, сэрейм и къыдыхьэпӀэм хуэзанщӀэу щыст+. 2ПщӀантӀэкум ит Сэфирэт-гуащэр абы къыщилъагъум, нэ гуапэкӀэ къеплъащ, ӀэщӀэлъ дыщэ башри къыхуишиящ. Сэфирэти кӀуатэри, башыпэм щабэу теӀэбащ+.

3«Сыт узыгъэгузавэр Сэфирэт-гуащэ? Сыт узыщӀэлъэӀур? – еупщӀащ абы пащтыхьыр. – ЖыпӀауэ пхуэзмыщӀэн мы дунейм теткъым»+.

4«Игъуэу къэплъытэмэ, – жиӀащ Сэфирэт, – нобэ уэ щхьэкӀэ згъэхьэзыра ефэ-ешхэм Аман и гъусэу зыкърегъэхьэлӀэ».

5«ЩӀэхыу Аман къысхуэфшэ, – ищӀащ унафэ Ахъийшурэщ, – Сэфирэт къызыщӀэлъэӀуар хуэдмыщӀэу хъунукъым».

Арати, Аман гъусэ ищӀри, пащтыхьыр Сэфирэт игъэхьэзыра ефэ-ешхэм кӀуащ. 6Санэм ефэу здэщысым, пащтыхьыр Сэфирэт зыхуигъазэри еупщӀащ: «Сытыт узыхуейр? ЖыпӀэркъэ, къохъулӀэнущ ар уэ! Сыт хуэдэ лъэӀу къысхуиӀэр? ЖыпӀауэ пхуэзмыщӀэн мы дунейм теткъым».

7«Сызыхуейуэ сызыщӀэлъэӀур мыращ, – жиӀащ Сэфирэт. – 8Суримыжагъуэмэ, сызыхуей псори къысхуэпщӀэнур пэжмэ, сызыщӀэлъэӀури бгъэзэщӀэну пфӀэигъуэмэ, пщэдеи пхуэзгъэхьэзырыну ефэ-ешхэм Аман и гъусэу иджыри зэ къысхуеблагъэ. Мис абы щыгъуэ узыщӀэупщӀами жэуап нестынщ»+.

Аман Мардэхей иукӀыну игу зэрырилъхьар

9Аман гуфӀэу, гунэдж дахэ иӀэу къежьэжащ. Сэрей куэбжэпэм деж Мардэхей щрихьэлӀэм, къызэрыхуэмытэджам, и шынагъэ лъэӀэсу зэрыримыгъэлъэгъуам хуабжьу иригубжьащ+. 10Ауэ Аман зишыӀэри и унэ кӀуэжащ.

И ныбжьэгъухэмрэ и щхьэгъусэ Зэрэшрэ къриджэри,+
11мылъкуу бгъэдэлъым и инагъымкӀэ, къуэ бын унагъуэшхуэу зэрыщытымкӀэ, пащтыхьым пщӀэ къызэрыхуищӀымрэ лӀакъуэлӀэшхэмрэ уэркъышхуэхэмрэ зэрахиӀэтыкӀамкӀэ Аман зыщытхъужу хуежьащ+. 12«Абы щыфӀэкӀыжу, – къыпищащ адэкӀэ Аман, – Сэфирэт-гуащэ си закъуэщ иригъэблэгъар игъэхьэзыра ефэ-ешхэм пащтыхьым и гъусэу кӀуэну. Пщэдей гуэрми пащтыхьым сыщӀыгъуу сыкӀуэну къызэджащ. 13Ауэ журт Мардэхей сэрей куэбжэпэм деж сыщрихьэлӀэху а псор зыми щымыщу мэкӀуэдыж».

14И щхьэгъусэ Зэрэшрэ и ныбжьэгъухэмрэ жраӀащ абы итӀанэ: «ӀэфракӀэ щэныкъуэ[*] зи лъагагъ щхьэпылъапӀэр ягъэувыну унафэ щӀыи, пщэдджыжь пащтыхьым елъэӀу Мардэхей абдеж и щхьэр щыпалъэну. ИтӀанэ уи гур зэгъэжауэ пащтыхьым и гъусэу ефэ-ешхэм кӀуэ». Чэнджэщыр Аман игу ирихьри, щхьэпылъапӀэр ягъэувыну унафэ ищӀащ+.

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Пащтыхьым Мардэхей зэригъэлъэпӀар

6^1А жэщым пащтыхьым и нэбдзыпэ зи хузэтелъхьэртэкъым. Арати унафэ ищӀащ пащтыхьыгъуэм щыхъуа къэхъукъащӀэхэр зратхэ тхылъыр къыхуахьу къыхуеджэну+. 2Абы къраджыкӀащ сэрейм и бжэӀупэхъумэхэу Беджытэнрэ Тэрэшрэ пащтыхь Ахъийшурэщ яукӀыну мурад ящӀауэ зэрыщытар Мардэхей къызэрыщӀигъэщыгъар+.

3«Сыт хуэдэ пщӀэрэ щхьэлъапӀэныгъэрэ игъуэтыжа абы щхьэкӀэ Мардэхей?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

«ХуащӀа щыӀэкъым», – къратыжащ абы жэуап и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм.

4«Хэт Ӏуэхузехьэхэм ящыщу пщӀантӀэм дэтыр?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

Аман сэрей щӀыб пщӀантӀэм дэтт. ЩхьэпылъапӀэ игъэувам Мардэхей зэрыщыпилъэнум и ӀуэхукӀэ пащтыхьым епсэлъэну къэкӀуауэ арат ар+.

5«Аманщ иджыпсту пщӀантӀэм дэтыр», – жаӀащ ӀуэхутхьэбзащӀэхэм.

«КъыщӀрехьэт си деж», – ищӀащ пащтыхьым унафэ.

6Аман къыщыщӀыхьэм, пащтыхьыр абы еупщӀащ: «ЗгъэлъэпӀэну сызыхуей цӀыхум сыт хуэсщӀэмэ нэхъыфӀ?»

«Сэр нэмыщӀ пащтыхьым игъэлъэпӀэнур хэт?» – жиӀэри егупсысащ ар игукӀэ. 7«БгъэлъэпӀэну цӀыхум, – иритащ абы жэуап Ахъийшурэщ, – 8пщыгъа фащэр къыхуегъэхь, узытеса шыми уи дамыгъэхэр зытет бэракъыр теубгъуауэ[*] къыхуегъашэ. 9ИтӀанэ фащэмрэ шымрэ уи зы лӀакъуэлӀэш пажэм ет. Ирехуапэ абы а щыгъынхэмкӀэ згъэлъэпӀарэт жыхуэпӀэ цӀыхури, ирегъэшэс шым, „Мыращ пащтыхьым игъэлъэпӀа цӀыхум хуащӀэр!“ жиӀэурэ цӀыхуцӀэ зиӀэм зэхахыуи шы ӀумпӀэр иӀыгъыу къалэ утми къыщрырешэкӀ».

10«ЗанщӀэу кӀуэи, – жиӀащ пащтыхьым Аман унафэ хуищӀурэ, – фащэри къащтэ, шыри Ӏэдэж щӀыи, сэрей куэбжэпэм деж зи Ӏуэху Ӏыхьэр щезыхьэкӀ журт Мардэхей къызэрызжепӀам хуэдэ дыдэу дызекӀуэ. ЖыпӀам щыщуи бгъэзэщӀэну зыри зыщумыгъэгъупщэ».

11Аман щыгъынхэри ищтэщ, шыр Ӏэдэжу иришажьэри, Мардэхей ихуапэщ, игъэшэсщ, шы ӀумпӀэр иубыдыжри, цӀыхуцӀэ зиӀэм зэхахыу «Мыращ пащтыхьым игъэлъэпӀа цӀыхум хуащӀэр» жиӀэурэ къалэ утым къыщришэкӀащ.

12Абы иужь Мардэхей сэрей куэбжэпэм деж къигъэзэжащ. Аман укӀытарэ и щхьэр здихьынур имыщӀэу жэрыгъэкӀэ унэм къэкӀуэжри, 13къыщыщӀа щӀэщхъур и щхьэгъусэ Зэрэшрэ и ныбжьэгъухэмрэ яхуиӀуэтэжащ.

КъыжраӀащ абыхэм[*] итӀанэ Аман: «Мардэхей и лъэпкъкӀэ журтщ, апхуэдэу узыгъэикӀам упэлъэщынукъым, шэч хэлъкъым узэрыӀэщӀэкӀуэдэнуми»+.

14Ар жраӀэн яухатэкъым пащтыхь ӀуэхутхьэбзащӀэхэр къэсу Сэфирэт игъэхьэзыра ефэ-ешхэм епӀэщӀэкӀыу Аман щашам.

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Аман и щхьэ кърикӀуар

7^1Пащтыхьыр, Аман и гъусэу, Сэфирэт-гуащэ деж ефэ-ешхэм кӀуащ+. 2Япэ махуэми хуэдэу, санэ ефэу здэщысым, пащтыхьыр аргуэру щӀэупщӀащ: «Сытыт узыхуейр, Сэфирэт-гуащэ? ЖыпӀэркъэ, къохъулӀэнущ ар уэ! Сыт хуэдэ лъэӀу къысхуиӀэр? ЖыпӀауэ пхуэзмыщӀэн мы дунейм теткъым».

3«Суримыжагъуэмэ, – жиӀащ Сэфирэт-гуащэр къэпсалъэри, – игъуэу къэплъытэмэ, сызыхуейр зыщ – си гъащӀэр сӀыумых. СыкъызыхэкӀа лъэпкъми гущӀэгъу къыхуэщӀ – аращ сызыщӀэлъэӀур+. 4Дащащ дэ – сэри, си лъэпкъри. ДаукӀыу, дагъэкӀуэду, ди лъапсэр ягъэгъущыну аращ. ПщылӀыпӀэ драшэну дащауэ щытатэмэ, зыри жысӀэнтэкъым, узгъэгумэщӀынтэкъым абы щхьэкӀэ[*]»+.

5«Хэт ар? Мышынэу ар зигу къэкӀар дэнэ щыӀэ?» – еупщӀащ къызэщӀэнауэ Ахъийшурэщ Сэфирэт-гуащэм.

6«Жагъуэгъури бийри мис мы бзаджащӀэ Аманщ», – жиӀащ Сэфирэт. Абдежщ пащтыхьымрэ гуащэмрэ я шынагъэр Аман щызыхищӀар+.

7Пащтыхьыр губжьауэ къыщылъэтщ, фадэ Ӏэнэр къигъанэщ аби, сэрейм дэт жыг хадэм хыхьащ. И псэм тегужьеикӀа Аман, пащтыхьым мураду къыхуищӀар зыхуэдэр къыщыгурыӀуэм, ажалым къыӀэщӀихынкӀэ Сэфирэт елъэӀуу зыкъринащ.

8Сэрейм дэт жыг хадэм къикӀыжу ефэ-ешхэу зыщӀэса унэм къыщигъэзэжым, Сэфирэт-гуащэр зытелъ тахътэбаным Аман зызэрытридзар пащтыхьым къилъэгъуащ. «Мыр дауэ? Сэр щхьэкӀи къимыгъанэу си пащхьэ гуащэр щыхигъэзыхьыну ара?» – жиӀэри Ахъийшурэщ къыхэгуоукӀащ.

Ар жиӀэн иухатэкъым Аман щапхъуэтам[*]. 9Абдежщ Хъэрбон, пащтыхьым и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм ящыщ зым, щыжиӀар: «Ажалым укъезыгъэлыгъауэ щыта Мардэхей щыфӀилъэну ӀэфракӀэ щэныкъуэ зи лъагагъ щхьэпылъапӀэр Аман и унэ гупэм щыгъэувагъэххи...».

«Мис абдеж щыпыфлъэж-тӀэ!» – ищӀащ унафэ пащтыхьым+. 10Арати, Мардэхей хуигъэхьэзыра щхьэпылъапӀэм езы Аман щыфӀалъэжащ. Абы иужь пащтыхьым и губжьри ужьыхыжащ.

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Журтхэм захъумэжыну зэрыхуитымкӀэ пащтыхьым унафэ къызэрыдигъэкӀар

8^1А махуэ дыдэми пащтыхь Ахъийшурэщ журтхэм я бий фӀыцӀэ Аман и унэ-лъапсэр Сэфирэт-гуащэм иритащ[*]. Мардэхей къызэрыгухьэ щӀыкӀэр Сэфирэт пащтыхьым щыжриӀэм, ар къриджащ. 2Аман къыӀрихыжа и мыхъур Ӏэлъыныр пащтыхьым зыӀэрихри Мардэхей иритащ. Сэфирэтми Аман къыщӀэныжа унэ-лъапсэм и тету Мардэхей игъэуващ+.

3Зыхуигъэзащ аргуэру Сэфирэт пащтыхьым, и пащхьэ зыщридзыхри гъуэгыу елъэӀуащ. Аджадж лъэпкъым щыщ Аман журтхэм яхуищӀа мурад фӀыцӀэр къызэпиудыну елъэӀут ар абы+. 4Пащтыхьми и дыщэ башыр Сэфирэт къыхуишийри, ар абы и пащхьэ къыщызэфӀэуващ+.

5«Игъуэу къэплъытэрэ, – жиӀащ абы, – арэзы укъыстехъуэмэ, мы Ӏуэхури пфӀэзахуэрэ сэри суримыжагъуэмэ, пащтыхьыгъуэм и дэнэ щӀыналъи журту щыпсэум я лъапсэр ягъэгъущын хуейуэ иту аджадж лъэпкъым щыщ Хьэмэдэт и къуэ Аман яригъэтхыгъа тхылъхэм кърагъэгъэзэну унафэ щӀы. 6Армырмэ, сызыщыщ лъэпкъым и щхьэ кърикӀуэну тхьэмыщкӀагъэр сигу дауэ техуэн? Сеплъурэ си лъэпкъэгъухэр дауэрэ езгъэгъэкӀуэдын?»

7ЯжриӀащ итӀанэ пащтыхь Ахъийшурэщ Сэфирэт-гуащэмрэ журт Мардэхейрэ: «Журтхэм я ужьыр Аман екӀэ зэрызэрихуам пэзгъакӀуэу и уни, и лъапси Сэфирэт естащ, езыри щхьэпылъэ сщӀащ. 8Мыхъур Ӏэлъыныр тегъэуэжауэ пащтыхьым и цӀэкӀэ къыдэкӀа унафэр пкъутэж хъуркъым. Абы къыхэкӀыу, журтхэм теухуауэ фызыхуей унафэм хуэдэр вгъэхьэзыри, мыхъур Ӏэлъыныр тевгъэувэж»+.

9Ещанэ мазэм, Сиуан мазэм, и тӀощӀрэ ещанэ махуэм[*], пащтыхь тхакӀуэхэр къызэхуашэсащ. Хьинд хэгъэгум щегъэжьауэ Куш нэсыхукӀэ дэлъ хэгъэгуищэрэ тӀощӀрэ блым журту, пщыуэ, хэгъэгу пашэу, лӀакъуэлӀэшу исым яхуэгъэзауэ Мардэхей унафэ къыдигъэкӀащ. А унафэри щӀыналъэ къэс тхыбзэу илъымрэ лъэпкъыу исым я бзэкӀэ, абы журтхэм я тхыбзэри бзэри хэтыжу, ятхащ+. 10Пащтыхь Ахъийшурэщ и цӀэкӀэ Мардэхей ар яригъэтхщ, тхыгъэм мыхъур Ӏэлъыныр тригъэуэжри, пащтыхьым къыхуагъэхъуа шы лъэпкъыгъуэхэм къыхашу шы жэр нэхъыфӀ дыдэхэм ягъэшэса шу лӀыкӀуэхэм ӀэщӀалъхьэри, зэбгрырагъэхащ+.

11Пащтыхь унафэм дэнэ къали щыпсэу журтхэр зэхуэсу захъумэжыну хуит ищӀащ. Къатеуэр сыт хуэдэ лъэпкъ щымыщми, дэнэ щӀыпӀэ къимыкӀами, абы я цӀыхубзхэмрэ сабийхэмрэ зэрахэту, япэщӀэувэжу яукӀыну, ягъэкӀуэдыну, я лъапсэр ягъэгъущу мылъкуу яӀэр зэрапхъуэну журтхэр хуит ящӀат. 12Абы щхьэкӀэ пащтыхь Ахъийшурэщ и пащтыхьыгъуэм журту исым пӀалъэу хухахар епщыкӀутӀанэ мазэм, Адар мазэм, и епщыкӀущанэ махуэрт[*]. 13А махуэм ялъ зэращӀэжынум журтхэри хуэхьэзыру ирихьэлӀэн щхьэкӀэ, пащтыхь унафэм хабзэ къару зэриӀэр щӀыналъэхэм щыгъэӀун икӀи ар лъэпкъыу хъуам ялъэгъэӀэсын хуейт.

14Пащтыхьым иш жэрхэм ягъэшэса шу лӀыкӀуэхэр, унафэм хуэжыӀэщӀэу, епӀэщӀэкӀыу гъуэгу техьащ. Унафэр Шушан быдапӀэм дэсхэми зэлъащӀысащ+.

15Пащтыхь щыгъын хужь-плъыжьыфэкӀэ зэщыхуэпыкӀауэ, дыщэ пыӀэр щхьэрыгъыу, чэтэн плъыжь-фӀыцӀафэ пӀащӀэм къыхэщӀыкӀа абэр тепхъуауэ Мардэхей Ахъийшурэщ и деж къыщӀэкӀыжащ. Шушан къалэри нэщхъыфӀэ къэхъужри гуфӀэгъуэшхуэм зэщӀищтащ+. 16А зэманым дунейр нэхугъэрэ гуфӀэгъуэкӀэ журтхэм къахуэупсам хуэдэт, лъытэныгъэшхуи цӀыхум къыхуащӀат. 17Журтхэр щыпсэууэ пащтыхь унафэр зылъэӀэса дэнэ щӀыналъи, дэнэ къали гуфӀэгъуэмрэ нэщхъыфӀагъэмрэ зыщиӀэтащ, дэни щыплъагъур ефэ-ешхэрэ джэгурэт. Абы щыгъуэщ журтхэм я шынагъэ зыхэзыщӀа куэдым журт диныр къыщащтари.

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Журтхэр я бийхэм зэрытекӀуар

9^1ЕпщыкӀутӀанэ мазэм, пащтыхь унафэр щызэщӀэн хуей Адар мазэм, и епщыкӀущанэ махуэр къэсащ. Бийр гугъат а махуэм журтхэр хигъэщӀэну, ауэ зыри зэрыщымыгугъауэ Ӏуэхур къыщӀидзыжри, я бий кӀэуфӀыцӀыр езы журтхэм лъэгуажьэмыщхьэу къагъэтӀысащ+. 2Пащтыхь Ахъийшурэщ и щӀыналъэхэм къалэу итым бзаджагъэ зигу къахуилъхэм езэуэну журтхэр къыщызэхуэсащ. Журтхэм я шынагъэр цӀыху лъэпкъ псоми зэралъэӀэсам къыхэкӀыу къапэщӀэувэжыну зыри тегушхуакъым. 3Мардэхей и шынагъэ зыхащӀам пщыи, хэгъэгу паши, лӀакъуэлӀэши, пащтыхь Ӏуэхузехьи къанэ щымыӀэу журтхэм къуигъэуващ. 4Мардэхей и пщӀэм нэхъри нэхъ лъагэу сэрейм зыщиубгъурт: кӀуэ пэтми нэхъ лъэщ хъурт, и цӀэри пащтыхьыгъуэм и дэнэ къуапи щыжаӀэрт.

5Журтхэм бийр джатэщхьэрыкӀуэ ящӀырт, яукӀырт, лъапсэкӀуэдыр къыхуагъакӀуэрт, жагъуэгъум ирамыщӀи щыӀэтэкъым. 6Шушан быдапӀэм и закъуэ журтхэм бийм щыщу цӀыху щитхум лъапсэкӀуэдыр къыщыхуагъэкӀуащ. 7-10Абыхэм яхэтащ журтхэм я бий фӀыцӀэ Хьэмэдэт и къуэ Аман и къуипщӀри: Пэршэндэт, Дэлфан, Аспэт, Пэурэт, Адэлей, Арудэт, Пэрэмшэт, Арысей, Арудей, Уейзэт сымэ. Ауэ хъунщӀэ зи цӀэ журтхэм зыщӀыпӀи къыщыхагъэкӀакъым.

11Шушан быдапӀэм укӀыгъэ щыхъуам и бжыгъэр а махуэ дыдэм пащтыхьым деж нагъэсащ. 12ЖриӀащ пащтыхьым Сэфирэт-гуащэм: «Шушан быдапӀэм журтхэм цӀыху щитху хуэдиз хъун, Аман и къуипщӀри яхэту, щаукӀащ. Пащтыхьыгъуэм хиубыдэ адрей щӀыналъэхэм щащӀар сыту пӀэрэ-тӀэ абы щыгъуэм? ЖыӀэ уэ, сыт иджыри узыхуейр? УзыщӀэлъэӀу псори пхуэсщӀэнущ»+.

13«Игъуэу къэплъытэмэ, – къитыжащ жэуап Сэфирэт, – Шушан дэс журтхэр нобэ унафэр зэрагъэзэщӀам ещхьу пщэдеи зекӀуэну хуит щӀы, Аман и къуэхэм я хьэдэри щхьэпылъапӀэм къыпегъалъэ».

14Ар икӀэщӀыпӀэкӀэ ягъэзэщӀэну пащтыхьым ткӀийуэ и Ӏуэхузехьэхэм ятрикъузащ. Арати, Шушан быдапӀэм унафэ къыщыдагъэкӀри, Аман и къуипщӀым я хьэдэхэр щхьэпылъапӀэм фӀрагъэдзащ. 15Шушан дэс журтхэр Адар мазэм и епщыкӀуплӀанэ махуэми[*] зэхыхьэри, бийм щыщ цӀыху щищ хагъэщӀащ, ауэ хъунщӀэ зи цӀэ къыхагъэкӀакъым.

16-18Мыр къыщыхъуар Адар мазэм и епщыкӀущанэ, епщыкӀуплӀанэ махуэхэрщ, къыкӀэлъыкӀуэ епщыкӀутхуанэ махуэм загъэпсэхужри, ар ефэ-ешхэм хэту гуфӀэгъуэм и махуэщӀу ягъэнэхуащ.

Абы ирихьэлӀэу пащтыхьыгъуэм хиубыдэ адрей щӀыналъэхэм щыпсэу журтхэри, бийм икӀэм-икӀэжым зыкъыӀэщӀахыу зыщахъумэжын щхьэкӀэ, зэхуэсат, жагъуэгъухэм ящыщу цӀыху мин блыщӀрэ тху хуэдизым лъапсэкӀуэдыр къыхуагъэкӀуат. ХъунщӀэ зи цӀи къыхагъэкӀатэкъым. Мыр къыщыхъуар Адар мазэм и епщыкӀущанэ махуэрщ. КъыкӀэлъыкӀуэ махуэр зыгъэпсэхугъуэ махуэ ящӀри, ар ефэ-ешхэм хэту гуфӀэгъуэм и махуэщӀу ягъэнэхуащ. 19Аращ къуажэдэс журтхэм Адар мазэм и епщыкӀуплӀанэ махуэр гуфӀэу, ефэ-ешхэм хэту щӀагъэлъапӀэр, шхын тыгъи щӀызэхуащӀыр[*].

Пурим махуэщӀыр зэрыхаха щӀыкӀэр

20Мардэхей мы къэхъукъащӀэ псори итхыжри, Ахъийшурэщ и пащтыхьыгъуэм журту исым, жыжьэ щыӀи, гъунэгъуу щыси къимыгъанэу, тхыгъэу яхузэбгригъэхащ, 21илъэс къэс Адар мазэм и епщыкӀуплӀанэ, епщыкӀутхуанэ махуэхэр махуэщӀ махуэу ягъэлъэпӀэну иту. 22НэщхъыфӀэу, ефэ-ешхэ ящӀу, шхынкӀэ зыр зым етэу, тхьэмыщкӀэхэри ягъэгуфӀэу а махуэхэр ягъэкӀуэнуи яхуигъэуващ. Журтхэм нэплъэжыгъуэ щагъуэтар мы махуэхэращ. Бий фӀыцӀэм текӀуэу я гуӀэгъуэм гуфӀэгъуэкӀэ зыщызридзэкӀар, гъыбзэу ягъэшым махуэщӀкӀэ зыкъыщыдигъэзари мы мазэращ.

23МахуэщӀу ирагъэжьар иужьым журтхэм хабзэу зэдащтэжащ – арат Мардэхеи яхуитхауэ щытар абыхэм. 24Аджадж лъэпкъым щыщ Хьэмэдэт и къуэ Аман, зэрыжурту я бий кӀэуфӀыцӀым, игъэкӀуэдын неткӀэ абыхэм лъапсэрыхыр къащыхуигъэкӀуэну махуэр къыхихыну пхъэидзэ, «пур» жыхуаӀэр, идзыгъат+. 25Ауэ Сэфирэт пащтыхьым деж щыкӀуэм, абы унафэ къыдигъэкӀыгъат гухэлъ бзаджэу Аман журтхэм яхуищӀар къыпекӀуэкӀыжу – езыри и къуэхэри щхьэпылъапӀэм щыпалъэжыну. 26(Абдеж къыщежьэри «пур» псалъэм къытекӀа «Пурим» фӀэщыгъэцӀэмкӀэ а махуэхэм еджэ хъуащ).

Мардэхей ищӀа унафэм къыпкърыкӀыу, езыхэми я нэгу щӀэкӀамрэ я щхьэ кърикӀуами къыхэкӀыу 27журтхэм хабзэ къызэдащтащ, а зэрагъэувам тету щӀэблэу къащӀэхъуэнуми, я дин къихьэну цӀыхухэми илъэс къэс а махуитӀыр игъуэм фӀэкӀыпӀэншэу ягъэмэхуэщӀыну. 28ЛӀэужьу къэхъухэми, унагъуэхэми, щӀыналъэхэми, жылагъуэхэми ящымыгъупщэу ягу илъын хуейщ а махуэхэр. Пуримыр журтхэм ӀэщӀыб ящӀ хъунукъым, ар зищӀысыр щӀэблэм ӀэщӀэмыхужын щхьэкӀэ.

29Абы иужь АбыхъурэӀил ипхъу Сэфирэт-гуащэ, унафэу ӀэщӀэлъым хуэдизкӀэ, Мардэхей и гъусэу, Пурим махуэщӀхэм теухуауэ ипэкӀэ ящӀыгъауэ щыта унафэм иджыри зэ щыхьэт техъуэж тхылъ ятхащ+. 30Мамырыгъэрэ зэпэщыныгъэкӀэ ехъуэхъуу Ахъийшурэщ и пащтыхьыгъуэм хиубыдэ хэгъэгуищэрэ тӀощӀрэ блым щыпсэу журтхэм хузэбграгъэха а тхыгъэм,+
31Мардэхейрэ Сэфирэт-гуащэрэ зэрыхагъэунэхукӀам тету, Пуримыр игъуэм ягъэмэхуэщӀыну къигъэувырт. Езы журтхэми зэдащтэгъа икӀи щӀэблэу къащӀэхъуэм къыхуагъэна махуэ хэхахэм – нэщӀымрэ щыгъуэщӀымрэ – мыри хагъэхъуэжырт+. 32Пуримым теухуа унафэр Сэфирэт и тхыгъэм щигъэщыпкъэжащ, къэхъукъащӀэхэр зратхэ тхылъми иратхэжащ.

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Мардэхей зэрагъэлъэпӀа щӀыкӀэр

10^1Абы иужь пащтыхь Ахъийшурэщ зэрыпащтыхьыгъуэу, хы Ӏуфэм еуалӀэ щӀыпӀэ жыжьэхэри къыхыхьэу, хьэкъулэ ятрилъхьащ. 2Пащтыхьым игъэхъамрэ батэу игъэшамрэ, Мардэхей зэригъэлъэпӀам и хъыбар нэсри хэту, Къэжэрымрэ Мыдымрэ я пащтыхь тхыдэ тхылъхэм иратхауэ итщ+. 3Пащтыхь Ахъийшурэщ и ужькӀэ журт Мардэхейщ пащтыхьыгъуэм нэхъ фӀэлӀыкӀ зиӀэу исар. КъызэрымыкӀуэу ину ялъытащ ар журтхэм, Ӏулыджышхуи къыхуащӀащ и лъэпкъэгъухэм. Езыри еш имыщӀэу и лъэпкъым и къэкӀуэнум щӀэбэнащ, щӀэчэ имыӀэуи абы и щхьэщыжакӀуэу щытащ.

* 1:1 ЩӀэныгъэлэжьхэм я нэхъыбэм зэрызэдащтамкӀэ, текстым зи цӀэр къыхэщ Ахъийшурэщыр Къэжэр пащтыхьыгъуэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 486/5 гъэм щегъэжьауэ 465 гъэм нэс зи ӀэмыщӀэ илъа Ксеркс Езанэрщ.

* 1:1 Индие щӀыналъэр.

* 1:1 СуданыщӀым и зэхуэдитӀымрэ Мысыр щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ щӀыгухэмрэ зыхыхьэ хэкум аращ зэреджэу щытар.

* 1:2 Иджырей Иран хэгъэгум и къухьэпӀэмкӀэ щыӀэ къалэщ. Пасэм щыгъуэ Къэжэр пащтыхьыгъуэм и щыхьэрищым языхэзу щытащ; хэгъэгу Ӏэщхьэтетхэр щӀымахуэм зыдэсу щыта сэрейри здэщыӀар мыбдежщ.

* 1:10 Тхылъым и кӀуэцӀкӀэ зыбжанэрэ ущрихьэлӀэ «ӀуэхутхьэбзащӀэ» псалъэмкӀэ къэдгъэлъагъуэр сэрейм Ӏуэхуу дэлъым кӀэлъыплъ хьэдымхэращ, е, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ, зи хъулъхугъащхьэр зыӀэщӀаха цӀыхухъухэращ. Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм къыщыкӀуэ «сарис» псалъэм нэхъыбэм кърахыр а мыхьэнэрауэ щыт пэтми, пащтыхьым къулыкъу хуэзыщӀэ цӀыхуми ар щыхуахь къыхокӀ. Тхыгъэ ЛъапӀэр зэрыщыту къапщтэмэ, «сарис» псалъэм пащтыхьым и блыгущӀэтхэри, упщӀэжакӀуэхэри, дзэпщхэри, Ӏуэхузехьэхэри, ӀуэхутхьэбзащӀэхэри, н.къ. къигъэлъагъуэу куэдрэ ущыхуэзэ щыӀэщ. КъикӀ дыдэр зэрагъэнахуэри контекстым теухуауэщ.

* 2:6 Вавилон.

* 2:6 Текстым зи цӀэ къыхэщ Нэбыхъунэщырыр Бабылей пащтыхьыгъуэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 605 гъэм щегъэжьауэ 562 гъэм нэс зи ӀэмыщӀэ илъа Навуходоносор ЕтӀуанэрщ. Аращ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 597 гъэм ебгъэрыкӀуэу Ерусэлим къэзызэуар, мин бжыгъэкӀэ цӀыхухэр гъэру иубыду Бабылей зыхуари. Ӏэрыубыд ящӀахэм яхэтащ Ехьудейм и пащтыхь Ехъунеи.

* 2:7 Журт. «Эстер». ХамэщӀ къина журтхэм я лъэпкъыцӀэри мажусиицӀэри зэгъусэу зэрахьэу зэрыщытар Сэфирэт и щапхъэм къегъэлъагъуэ. ХьэтӀасэр (журт. Хадасса) хъыджэбзым и цӀэ дыдэщ, «мерэт» жыхуиӀэщ. Сэфирэтыр, пасэрей журтыбзэкӀэ «Эстер» хъур, хъыджэбзым къыфӀаща мажусиицӀэращ. Пасэрей къэжэрыбзэм хэта «вагъуэ» псалъэм къытекӀауэ хуэзыгъэфащэхэри, бабылей тхьэгуащэу Иштар и цӀэм къытекӀауэ къэзылъытэхэри щыӀэщ.

* 2:16 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 479-478 гъ. щӀымахуэпэ мазэм.

* 2:18 Е «ЩӀыналъэхэм хьэкъулэр ящхьэщихри». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэм къикӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэу щыткъым.

* 2:19 Мардэхей...и лэжьыгъэ Ӏыхьэр щрихьэкӀырт – Журт. «Мардэхей сэрей куэбжэпэм деж щыст». Пащтыхьым къыхуищӀ пщэрылъхэр игъэзащӀэу, жыхуиӀэщ. Сэрей куэбжэпэм дежщ пащтыхь ӀуэхущӀэхэм я лэжьыгъэр щрахьэкӀыу щытар. Еплъ: 2:21; 3:2-3.

* 2:23 Е «а нэрыбгитӀыр бжэгъум фӀагъэтӀысхьащ».

* 3:1 ЩӀэныгъэлэжьхэм я нэхъыбэм зэралъытэмкӀэ, Аман амэлычхэм я пащтыхьу щыта Аджадж и щӀэблэщ. Мысырым къикӀыж исрэӀилхэм амэлычхэр зэратеуэрэ лъэпкъитӀыр зэбийуэ къэгъуэгурыкӀуащ. ИсрэӀил хэгъэгум и япэ пащтыхь, Мардэхей и адэжь ТӀалутӀ амэлычхэр зэтриукӀэн хуейуэ Тхьэм унафэ къыщӀыхуищӀауэ щытари аращ. А ныбжьрей лъагъумыхъуныгъэу амэлычхэмрэ журтхэмрэ я зэхуаку илъам къыбгурегъаӀуэ Мардэхей Аман лъытэныгъэ хуищӀыну щӀыхуэмеяри, Аман зэрыжурт лъэпкъыу я лъапсэ игъэгъущыну щӀытегушхуари.

* 3:7 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 474 гъ. и гъатхэпэ мазэм.

* 3:7 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 473 гъ. и щӀымахуэкӀэ мазэм.

* 3:9 Журт. «дыжьын талант 10,000» – ар дыжьын тонн 300 хуэдиз мэхъу.

* 3:12 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 474 гъ. и гъатхэку мазэм и 17-нэ махуэм.

* 3:13 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 473 гъ. и гъатхэпэ мазэм и 7-нэ махуэм.

* 4:1 КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэу лъэпкъхэм гуауэ къащытепсыхэкӀэ, я щыгъын щӀыӀутелъхэр зэхачатхъэрэ щыгъуэ щыгъынхэр къызэщатӀагъэу, сахуэр я щхьэм драпхъейрэ ину гъуэгрэ бжэуэ хабзэ яхэлъащ.

* 4:4 Еплъ. 1:10.

* 4:16 Гузэвэгъуэ щихуэкӀэ е гуауэ къащылъэӀэскӀэ журтхэр нэщӀ ихьэрти, гущӀэгъу къахуищӀу гъуазэ яхуэхъуну Тхьэм елъэӀуу щытащ.

* 5:14 Метр 25-м нэблагъэ.

* 6:8 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха текстым къызэрыхэщымкӀэ, пащтыхь дамыгъэхэмкӀэ гъэщӀэрэщӀар шыщхьэрат.

* 6:13 Журт. «и упщӀэжакӀуэхэмрэ и щхьэгъусэ Зэрэшрэ». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэр мыбдеж зэтемыхуэу къыщыхэкӀ щыӀэщ. Языныкъуэ тхыгъэжьхэм «упщӀэжакӀуэу» ущрохьэлӀэ, нэгъуэщӀ Ӏэрытххэми «ныбжьэгъуу» къыщыгъэлъэгъуащ.

* 7:4 узгъэгумэщӀынтэкъым абы щхьэкӀэ – Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым, зэрызэдзэкӀами къигъэлъагъуэр иӀэнкӀэ хъуну мыхьэнэхэм языхэзырщ.

* 7:8 Журт. «Аман и нэгур [тепхъуэкӀэ] щӀауфащ». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэу щыткъым, ауэ, зэрыхуэбгъэфэщэнкӀэ, Аман кӀэ зэрыратар къигъэлъагъуэу аращ.

* 8:1 ЕпцӀыжакӀуэхэмрэ щӀэпхъаджащӀэхэмрэ я мылъкур хэгъэгу хъарзынэщым щыщ хъуныр Бабылей пащтыхьыгъуэм илъа хабзэхэм ящыщ зыт.

* 8:9 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 474 гъ. и гъэмахуэпэ мазэм и 25-нэ махуэм.

* 8:12 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 473 гъ. и гъатхэпэ мазэм и 7-нэ махуэм.

* 9:15 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 473 гъ. и гъатхэпэ мазэм и 8-нэ махуэм.

* 9:19 МахуэщӀ махуэхэм деж шхыныгъуэ зэмылӀэужьыгъуэхэмкӀэ зыр зым етэурэ зэщыгуфӀыкӀыныр журтхэм хабзэу яхэлъащ.

+ 1:1 Сэфирэт 8:9, Сэфирэт 9:30
+ 1:10 Сэфирэт 7:9
+ 1:19 Сэфирэт 8:8, Данил 6:8
+ 2:1 Сэфирэт 1:19-20
+ 2:15 Сэфирэт 9:29
+ 2:23 Сэфирэт 6:2, Сэфирэт 10:2
+ 3:7 Сэфирэт 9:24, Сэфирэт 9:26,
+ 3:10 Сэфирэт 8:2
+ 3:12 Сэфирэт 8:9
+ 3:13 Сэфирэт 8:10,
+ 3:15 Сэфирэт 8:14
+ 4:3 Данил 9:3
+ 4:7 Сэфирэт 3:9
+ 4:8 Сэфирэт 3:14
+ 4:11 Данил 2:9
+ 5:1 Сэфирэт 4:16
+ 5:2 Сэфирэт 4:11
+ 5:3 Сэфирэт 7:2,
+ 5:8 Сэфирэт 7:3
+ 5:9 Сэфирэт 3:1
+ 5:10 Сэфирэт 6:13
+ 5:11 Сэфирэт 9:7-10, Сэфирэт 3:1
+ 5:14 Сэфирэт 6:4, Сэфирэт 7:9-10
+ 6:1 Сэфирэт 2:23, Сэфирэт 10:2
+ 6:2 Сэфирэт 2:21-22
+ 6:4 Сэфирэт 5:14, Сэфирэт 7:9-10
+ 6:13 Сэфирэт 5:10
+ 7:1 Сэфирэт 5:3,
+ 7:3 Сэфирэт 5:8
+ 7:4 Сэфирэт 3:9
+ 7:6 Сэфирэт 3:10

+ 7:9 Сэфирэт 1:10, Сэфирэт 5:14, Сэфирэт 6:4, Гъэс. 11:5, Данил 6:24

+ 8:2 Сэфирэт 3:10
+ 8:3 Сэфирэт 3:1
+ 8:4 Сэфирэт 5:2
+ 8:8 Сэфирэт 3:12
+ 8:9 Сэфирэт 1:1, Сэфирэт 3:12, Сэфирэт 1:22
+ 8:10 Сэфирэт 3:10, Сэфирэт 3:13
+ 8:14 Сэфирэт 3:15
+ 8:15 Гъэс. 11:10
+ 9:1 Сэфирэт 3:13
+ 9:12 Сэфирэт 5:6, Сэфирэт 7:2
+ 9:24 Сэфирэт 3:7
+ 9:29 Сэфирэт 2:15
+ 9:30 Сэфирэт 1:1, Сэфирэт 8:9
+ 9:31 Сэфирэт 4:3
+ 10:2 Сэфирэт 2:23, Сэфирэт 6:1-2

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KBD

Псалъэ Гурыӏуэгъуейхэм Я Псалъалъэ

Псалъэ Гурыӏуэгъуейхэм Я Псалъалъэ

Гъэсэпэтхыдэхэр • ДжакІуэ • Сэфирэт и тхылъ

А

Б

Г

ГУ

ГЪ

Д

ДЗ

Е

Ж

ЖЬ

З

И

К

КЪ

КЪУ

КХЪУ

ЛЪ

ЛӀ

М

Н

П

И

П

С

Т

У

Ф

Х

ХУ

ХЬ

ХЪ

ХЪУ

Ч

Ш

И

Ш

Щ

ЩӀ

Ӏ

ӀУ

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ

Ахъуэ – и теплъэкӀэ хъурей-баринэу щыт жыг щхъуэ-фӀыцӀафэ, «инжир» жыхуаӀэращ.

Бэтэгъэ – лъагапӀэ, зыплъыхьыпӀэ.

Блэр пхын – мыуэ щӀыкӀэ блэм ебжурэ и пкъыр убыдын, зэщӀэмыкӀыжу щӀын.

Гие – цӀыхум мыхъумыщӀагъэ ӀэщӀэщӀам хущӀрагъэгъуэжын щхьэкӀэ зэреущие псэлъэкӀэ.

ГуащӀэ – къару, зэфӀэкӀыныгъэ; лъэщагъ, бланагъэ; пхъашэ, ябгэ; щхьэмыгъазэ; къикӀуэт зымыщӀэ.

ГуемыӀу псалъэ – жыӀэпхъаджэ, укӀытэгъуэ зыпылъ, жьэм къемыкӀу, гум еуэ псалъэ; псалъэ хъуэн.

Гунэдж – гукъыдэж; нэжэгужагъэ, нэщхъыфӀагъэ.

Гухьэ-гужь – гужьгъэжь, лъагъумыхъуныгъэ; гуращэ бзаджэ.

Гъэджылын – гъущӀыкӀэм игъуэтыну щэн-щытыкӀэм теухуауэ гъэунэхун.

ГъэӀэсэгъуей – жыӀэмыщӀэ, къэгъэдэӀуэгъуей.

ДэхащӀэ – ӀэфӀагъ, гуапагъ зыхэлъ псалъэ.

Дыщэ токъу – дыщэ гъэжа; цӀыхур зыгъэӀуэщхъу, зыӀэпызышэ мэгъу мывэ (зэхь.).

Дзеегъу – Ӏуэху зыпэрытыр, лэжьыгъэ кърахьэлӀэр щӀэх зэфӀэха хъун щхьэкӀэ зиш, зив, къинэмыщӀхэр зэдзылӀауэ зэдэлажьэ; дзей гъусэ.

ЕфыгъулӀэн – зыр зым нэхъыфӀу хущыту къалъытэу зэгуэпын; еижын.

Жагъуэзэрабг – гурымыхь, гущыкӀыгъуэ, жагъуэ.

Жьуджалэ – илъэситӀкӀэ къэкӀ, банэ зытет удз хъурей лӀэужьыгъуэ.

Зэусыгъуэджэн – зэмыпэсын, зыхуэмыгъэфэщэн.

Игъуэджэ – емыкӀу, емызэгъ, укӀытэгъуэ зыпылъ; къэхъун хуэмей Ӏуэху.

Игъуэнэмыс хъун – и ныбжь нэмысу дунейм ехыжын.

Икърарыншэ – пцӀыупс, пцӀыӀуэпцӀылэ, зи псалъэ темытыж; тхьэгъэпцӀ.

Инат – ерыщ, ерыпӀынэ; зи жыӀэрэ зи щӀэнрэ яхутемыкӀ.

КӀадэ – гъэтӀылъыгъэ.

КӀыщтэн – зы кумбыгъэм ит гъущӀыкӀэ плъар нэгъуэщӀ кумбыгъэм ипкӀэурэ гъэупщӀыӀун.

Къэгъэхъаржэн – хэхъуэ щӀын, зэгъэгъуэтын, къызыӀэрыгъэхьэн.

Къэжэр – 1. Перс щӀыналъэ. 2. Перс лъэпкъым щыщ.

Къуентхъ – зауэ, теуэ, зекӀуэ хуэдэхэм деж бийм къыӀэщӀах мылъку, Ӏэщэ-фащэ.

Къумалэ – бзэӀэфӀагъ, гуапагъэ.

Къутыргъэн – пагэ; зыхэзыӀэтыкӀ, зыкъызыфӀэщӀыж; пагагъэ.

Кхъуауэ – кӀапсэ пыщӀауэ псыкъуийм псыр кърырахыу джэрэзу щхьэщыт пкъожьей.

Лъэкъухь къэхьын – емыкӀу къэхьын, Ӏуэху игъуэджэ хэхуэн; икӀэу къыщӀидзын.

Лъэпощхьэпо – Ӏуэхум и кӀуэрабгъур къызыхэхыгъуей, кӀуапӀэ къозымыт щытыкӀэ.

ЛӀакъуэлӀэш – и лъэщагъкӀэ, тетыгъуэ иӀэкӀэ пщым къыкӀэлъыкӀуэу щыта уэркъ лъэпкъ; текстым зэрыхэтымкӀэ – ӀэнатӀэ лъагэ зиӀэ цӀыху лъэрызехьэ, тепщэныгъэ зиӀэ, куэд зыхузэфӀэкӀ.

Мэхъаджэ – гущӀэгъу зыхэмылъ, еру; бзаджэнаджэ; хъийм икӀа; шынагъуэ.

МэӀу – бжы, сэшхуэ хуэдэхэм пэщӀадзу зэрызрахъумэ гъущӀ пӀащӀэ е пхъэ хъурей (е плӀимэ); пшапэӀудз.

Мывэдз – мывэ зэрадз Ӏэмэпсымэ.

Мывэ сэрей – хадэ, пщӀантӀэ, щӀыхьэпӀэ сыт хуэдэхэр къызэрыхухьа мывэ блын.

Мысэ – къуаншагъэ зыбгъэдэлъ цӀыху.

Нэрыбгэ – цӀыху.

Нузыр – Тхьэм и цӀэкӀэ цӀыхум игъэзэщӀэну ит псалъэ, гухэлъ, гуращэ.

Ныбжьи – игъащӀэкӀэ, псэухукӀэ, дунейр щыӀэхукӀэ.

Пашэ – Ӏэтащхьэ; унафэщӀ, нэхъыщхьэ, Ӏэщхьэтет, тет.

Пэбгъэн (мэпабгъэ) – зыгурым хущӀэкъун, щӀэхъуэпсын.

ПкӀауэ – цӀыр-цӀыр макъхэр игъэӀуу, пкӀэуэ къэзыкӀухь псэущхьэ цӀыкӀу.

ПкъыщӀэлӀэ хъун – ешын, пщын, гугъуехьым къыхэкӀыу пкъыр щӀэлӀэн.

ПсэкӀуэдщӀагъэ – Тхьэм и хабзэрэ и псалъэрэ емызэгъ ӀуэхущӀафэ; гуэныхь.

Псыгуэн – жыг хадэхэм, къэкӀыгъэхэм псы щӀагъэлъадэр щаӀыгъ е зэрыт псы ӀыгъыпӀэ.

ПсынщӀэетэ тхьэлъанэ – емыгупсысауэ, зэмыгъэзэхуауэ, зэпэмылъытауэ ящӀ псалъэ, тхьэрыӀуэ.

Псыхуэш – псыфӀэӀу, «уксус» жыхуаӀэращ.

И пхъэ къикӀын – ехъулӀэн, унэн, фӀы къеуэлӀэн.

ПшапэӀудз – мэӀу; шынагъуэм (цӀыхуейм, бзаджэнаджэм, щхъуэм, н.къ.) пэӀэщӀэ зызэрыхуэпщӀ Ӏуэхуфэ е псэлъафэ (зэхь.).

Пшэрыхьын – къэущэкӀуар зэӀыхын, пщэфӀын.

Пщэжын – гъущӀыкӀэ плъам щымыщу хэлъыр хэгъэкъэбзыкӀын.

СанэщӀэху – жызумым и псыр къызэрыщӀаху Ӏэмэпсымэ.

Сэрей – пащтыхьыр, хъаныр, пщыр зыщыпсэууэ щыта уардэ унэ.

Тхьэпщ – дин хуэӀухуэщӀэхэр зезыхьэ цӀыху, дин лэжьакӀуэ.

ТхьэщӀа иӀэн – тхьэрыӀуэ; тхьэлъанэ зыхэлъ Ӏуэху.

Уанэ мыгъуэр телъхьэн – гузэвэгъуэ хэхуэн.

Уэкъуо – жьапщае, жьышхуэ; жьыкӀурий.

Уэхьий – бегъымбархэм къахуех Тхьэм и псалъэр е и унафэр.

УпщӀэж ехьэлӀэн – Ӏуэхум чэнджэщ къыхегъэлъхьэн; зыгуэрым ечэнджэщын.

УпщӀэжакӀуэ – упщӀэжэгъу, чэнджэщэгъу; чэнджэщакӀуэ.

Ухэсын – зы Ӏуэхугъуэм пыухыкӀауэ теубыдэн; унафэ къэщтэн.

Ущэн – зыщӀыпӀэ зыгуэр илъхьэн, зыгуэр из щӀын.

Фэлъыр дэхын – зыгуэрым ткӀийуэ ешхыдэн; удын ехын.

Фо бэшх – фо куэд зышх; ӀэфӀышх.

Хэгъэгу – хэку, лъахэ, щӀыпӀэ, щӀыналъэ.

Хей – къуаншагъэ зыбгъэдэмылъ цӀыху.

Хеяжьэ баш – хеящӀэм хейщӀэгъуэр зэрызригъакӀуэ баш. Къуаншагъэ зыбгъэдэлъыр щызэхигъэкӀкӀэ, хеящӀэм хейуэ къигъэлъэгъуар здэщыт лъэныкъуэмкӀэ башыр ирихьэкӀмэ, абы мысагъэ зэрыбгъэдэмылъыр цӀыхум яригъащӀэрт.

ХеящӀэ – хеяжьэ; къуаншагъэ зыбгъэдэлъыр зэхэзыгъэкӀ цӀыху.

ХущӀэджэн – зыгуэрым хуэпсэлъэн, и Ӏей жыӀэн, хуэмыфащэ епэсын; хущӀэбжэн, ебгын.

Хьэкум – цӀыху зэныкъуэкъухэм я Ӏуэхур зэхэзыгъэкӀ, щӀэпхъаджэ зылэжьам хуэфащэ тезыр тезылъхьэ щӀыпӀэ е ӀуэхущӀапӀэ; хеящӀэ.

Хьилэгу – бзаджэ; щӀэкӀыпӀэ зи куэд, ӀэмалкӀэ Ӏэзэ; хьилэшы.

Хъарзынэщ – хъугъуэфӀыгъуэхэр щахъумэ, щагъэтӀылъ, щызэрахьэ щӀыпӀэ; хъумапӀэ.

Хъатэ пэмыхьэ щӀын – къыпфӀэмыӀуэхун, зыгуэрым уасэ емытын; зыгуэрым фӀэмылӀыкӀын.

Хъырцыжь – хъунщӀакӀуэ, техакӀуэ.

Хъуэхъупэ тын – фӀыщӀэгуапэ псалъэ.

Хъугъэ-щӀагъэ – къэхъугъэ, Ӏуэхугъуэ блэкӀа.

Хъурджанэ – зыгуэр ирикӀэращӀэу пкъощӀэсэм хэщӀыхьа епхыпӀэ.

Чэтэн – щэкӀ Ӏув лъэпкъыгъуэ, пхъашэу зэӀущауэ.

ЧыракӀуэ – чырэм хэт цӀыху; чырэкӀэ зыгуэр къешэкӀын, зехьэн.

Шэс – зыгуэр бгъэзэщӀэну е бгъэпэжыну пщэрылъ зыщыпщӀыжкӀэрэ узэрыхуэ щытыкӀэ.

ШэсыпӀэ иувэн – шэс хьэкъ; шэс папщӀэу зыгуэрым и цӀэкӀэ увын.

Шэчалъэ – тэрэзэ, гырэ.

(И ӀэдакъэщӀэкӀ) и шхыгъуи ихуэн – цӀыхум ищӀам, илэжьам пэкӀуэ игъуэтыжын, фӀыщӀэгуапэ щӀыгъуэ ихуэн.

ШыӀагъэ – шыӀэныгъэ.

Щауэгъу – ныбжэгъу.

ЩуӀэгъэ – нысащӀэ; бзылъхугъэ щхьэгъусэ.

ЩхьэкӀуэ – хъыбар гуауэ, хъыбар Ӏей; жагъуэ, губгъэн (зэхь.).

ЩыжакӀуэ – зыгуэрым къыщхьэщыж, зыгуэрым къыдэщӀ; щхьэщыжакӀуэ.

ЩынэщӀылъху – щӀымахуэм халъхуа щынэ.

Щыхъэн – щекӀуэкӀын, къыщыхъун.

ЩӀэнэкӀалэ – цӀыхум щӀэнакӀэр; ауаныщӀ.

Ӏэл – бзаджэ; ерыщ, еру; зэгъыгъуей, сампӀэимыхьэ.

Ӏэщхьэтет – унафэщӀ, нэхъыщхьэ, тет, Ӏэтащхьэ.

Ӏуэрбжэр – псэлъэрей; мыхъумыщӀэ куэд жызыӀэ.

Ӏулэ – акъылыншэ, мыгубзыгъэ, делэ.

Ӏумэт – пащтыхьым пэжу хущыт, щыпкъэу бгъэдэт; зы дин зылэжь, а диным ит цӀыху гуп.

Къэжэр пащтыхъыгъуэ

Къэжэр пащтыхъыгъуэ

Table of Contents

Гъэсэпэтхыдэхэр • Джакіуэ • Сэфирэт И Тхылъ: Сэфирэт И Тхылъ

Хэзыгъэгъуазэ

Сэфирэт И Тхылъ

- Пэублэ Псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Псалъэ Гурыӏуэгъуейхэм Я Псалъалъэ

Ахъуэ
Бэтэгъэ
Блэр пхын
Гие
ГуащӀэ
ГуемыӀу псалъэ
Гунэдж
Гухьэ-гужь
Гъэджылын
ГъэӀэсэгъуей
ДэхащӀэ
Дыщэ токъу
Дзеегъу
ЕфыгъулӀэн
Жагъуэзэрабг
Жьуджалэ
Зэусыгъуэджэн
Игъуэджэ
Игъуэнэмыс хъун
Икърарыншэ
Инат
КӀадэ
КӀыщтэн
Къэгъэхъаржэн
Къэжэр
Къуентхъ
Къумалэ
Къутыргъэн
Кхъуауэ
Лъэкъухь къэхьын
Лъэпощхьэпо
ЛӀакъуэлӀэш
Мэхъаджэ
МэӀу
Мывэдз
Мывэ сэрей
Мысэ
Нэрыбгэ
Нузыр
Ныбжьи
Пашэ
Пэбгъэн (мэпабгъэ)
ПкӀауэ
ПкъыщӀэлӀэ хъун
ПсэкӀуэдщӀагъэ
Псыгуэн
ПсынщӀэетэ тхьэлъанэ
Псыхуэш
И пхъэ къикӀын
ПшапэӀудз
Пшэрыхьын
Пщэжын
СанэщӀэху
Сэрей
Тхьэпщ
ТхьэщӀа иӀэн
Уанэ мыгъуэр телъхьэн
Уэкъуо
Уэхьий
УпщӀэж ехьэлӀэн
УпщӀэжакӀуэ
Ухэсын
Ущэн
Фэлъыр дэхын
Фо бэшх
Хэгъэгу
Хей
Хеяжьэ баш
ХеящӀэ
ХущӀэджэн
Хьэкум
Хьилэгу
Хъарзынэщ
Хъатэ пэмыхьэ щӀын
Хъырцыжь
Хъуэхъупэ тын
Хъугъэ-щӀагъэ
Хъурджанэ
Чэтэн
ЧыракӀуэ
Шэс
ШэсыпӀэ иувэн
Шэчалъэ
(И ӀэдакъэщӀэкӀ) и шхыгъуи ихуэн
ШыӀагъэ
Щауэгъу
ЩуӀэгъэ
ЩхьэкӀуэ
ЩыжакӀуэ
ЩынэщӀылъху
Щыхъэн
ЩӀэнэкӀалэ
Ӏэл
Ӏэщхьэтет
Ӏуэрбжэр
Ӏулэ
Ӏумэт
Къэжэр пащтыхъыгъуэ